XXVI Feira da Ciencia e da Cultura. Resume

   Rematou. Unha nova edición da Feira da Ciencia de Ribadeo, a 26, deixou de novo tras de si un bo sabor de boca, aínda que cunha estrutura diferente obrigada por ter que enfrontármonos á pandemia.

   A directora do centro, Mª Jesús Besteiro, fixo varios resumes no blog do IES, en Crónica3 ou na Comarca, en particular sobre as científicas que impartiron charlas na feira, crónicas que máis ou menos acubillo agora aquí. Neste momento só está colgada a charla de María Vieites, que queda tamén aquí, e iranse incorporando aquí mesmo as outras:

 XXVI FEIRA da CIENCIA e da CULTURA 2021 

No IES de Ribadeo Dionisio Gamallo estamos celebrando durante esta semana a XXVI edición da Feira da Ciencia e da Cultura. O curso pasado foi cancelada debido ao confinamento e este curso 2020/2021 é unha Feira especial por dous motivos: en primeiro lugar, porque deixa de ser só Feira da Ciencia abrindo a participación a todos os departamentos que o desexen, pero tamén porque a pandemia condiciona as actividades e non estará o alumnado presentando as súas experiencias coma sempre senón que participarán co seu grupo de referencia en visitas virtuais a museos científcos, conferencias de temática variada, visitarán as exposicións de gravados de Amando Suárez Couto, Xela Arias e de traballos feitos polo alumnado en bioloxía, tecnoloxía, música e portugués, farán percorridos guiados polo xardín para descubrir as nosas árbores e tamén participarán na proxección da película Nación ou visitarán o Museo IES Ribadeo que trata de poñer en valor o noso patrimonio histórico educativo. 

Desexamos que o noso alumnado disfrute coas actividades e que sexan proveitosas.

 Sonia Villapol, Neurocientífica, dende Houston co IES Ribadeo Dionisio Gamallo

Sonia Villapol impartiu para nós a conferencia inaugural da XXVI Feira da Ciencia e da Cultura. Sonia, natural de Bretoña (Lugo), licenciouse en Bioloxía Molecular pola USC, doutorouse en Neurociencias pola Universidade Autónoma de Barcelona, foi investigadora postdoctoral na Universidade Pierre e Marie Curie de París e dende2010 traballa en EEUU onde pasou polo Instituto Nacional de Saúde (NIH), foi profesora de neurociencias na Universidade de Georgetown e actualmente é investigadora principal e profesora no Texas Medical Center de Houston. Ademáis, dende fai un ano, coordina o Equipo de Investigación Internacional daCOVID-19 no que participan neurocientíficos que analizan cómo lle afecta ocoronavirus ó cerebro e ó sistema nervioso.

Non só nos falou sobre a covid e os danos neurolóxicos a longo prazo senón que ilustrounos no tema das probas, das vacinas e contounos que no seu día a día ademáis de coordinar o seu propio equipo de invcestigación pensa novos proxectos e sobre todo, busca financiación para poder facelos realidade.

Reflexionou sobre a importancia da cooperación internacional a nivel científico, que seguramente a pandemia sirva de punto de inflexión para que os países dediquen maiores presupostos á investigación e insistiulle ó noso alumnado en que o esforzo e a motivación son a clave para chegar lonxe e que deben decidir persoalmente o seu futuro apoiados eso si, polas súas familias. Encantounos a conferencia, que poderá verse en breve a través da web e agradecémoslle a Sonia que nos dedicara parte do seu tempo e mandámoslle un cariñoso saúdo dende Ribadeo.

 

 María Vieites, Física, dende o CERN co IES Ribadeo Dionisio Gamallo

María Vieites, impartiu para o alumnado de ciencias de 4º ESO e 1º Bach unha conferencia titulada “O Cern: acelerando e detectando partículas”.

Para nós é un orgullo poder contar con ela por varios motivos: foi alumna nosa no Porta da Auga antes da fusión dos centros, é filla de Teresa Díaz, a nosa compañeira de Física e Química e ademais conseguiu un brillante currículo nun tempo meteórico. María cursou o grao de Física na USC con estancias de summerstudent en Hamburgo e Lausane, Suiza, no Centro Acelerador de Partículas. A continuación fixo o mestrado e despois comezou coa tese marchando un ano ó CERN. Doutorouse en Física Nuclear e agora traballa alí como Investigadora post doutoral no Grupo de Física de Altas Enerxías. 

Toda esta traxectoria, valeulle para ser premiada no 2020 como mellor científica galega menor de 30 anos. 

Explicounos como funciona o Centro Acelerador de Partículas, que é a máquina máis grande construída polo ser humano, deunos datos tan curiosos como que o túnel do acelerador está situado a 100 metros de profundidade e que traballan coas temperaturas máis frías de toda a galaxia, a -271,3 ºC pero ademáis, tratou de que entenderamos a necesidade da antimateria nun mundo dominado pola materia.

María, que se dedica a facer investigación fundamental e non aplicada, contounos que o seu traballo permítelle estar en contacto diario con científcos e científicas colaboradores do CERN repartidos por máis de 80 países e que a información é compartida entre todos, o que supón unha grande vantaxe á hora de investigar.

Finalmente, María, que foi gran colaboradora como alumna en moitas Feiras da Ciencia, confesounos que ademais de investigar tamén lle gusta divulgar para achegar a ciencia ó público e alentou ó noso alumnado a estudar o que lles guste e a non ter medo a enfrentarse a novos retos. No seguinte enlace, podedes vela (https://youtu.be/c1jlYEiWpdg) e dende o IES de Ribadeo, queremos darlle a noraboa e mandámoslle un saúdo cariñoso.

  (01/06/2021): OS APELIDOS GALEGOS. 

Ana Isabel Boullón Agrelo pronunciou unha charla titulada “Os apelidos galegos”. A actividade enmárcase dentro do programa “A Ponte”, que pretende achegar a USC ós centros de ensino. 

O acto estaba previsto para o alumnado de 2º de BAC, pero debido ás circunstancias relacionadas coa COVID houbo que pospoñelo e reorientalo ó alumnado de 1º de BAC. 

Ana Boullón é Doutora en filoloxía galega e profesora titular do departamento de galego da USC. O seu ámbito de investigación céntrase sobre todo na onomástica, na edición de textos e na lexicografía. Forma parte de varios colectivos e institucións: Instituto da Lingua Galega (ILG), Asociación Galega de Onomástica (AGON), etc. Recentemente foi nomeada membro de número da Real Academia Galega (RAG), da que xa é correspondente Na súa intervención, despois de referirse ós estudos da USC relacionados co seu ámbito, explicou a historia da creación dos apelidos e centrouse nalgúns propios da zona de Ribadeo. Como autoridade destacada tamén no ámbito da toponimia, rematou aludindo á polémica sobre a denominación da ría, defendendo, de xeito moi documentado, por que a Ría de Ribadeo debe seguir mantendo a súa denominación actual. A actividade organizárona, en colaboración, o Departamento de Orientación, o Departamento de Galego e o Equipo de Dinamización Lingüística.

 LAURA CALAZA, “unha matemática falando dedialectoloxía galega”

A cuarta muller investigadora coa que contamos na XXVI Feira da Ciencia e da Cultura foi Laura Calaza. Estudou o bacharelato en Vilalba e despois marchou a Santiago, onde se licenciou en Matemáticas na USC coa especialidade en Estatística e Investigación Operativa. Completou a súa formación tamén na USC cun Máster en Técnicas Estatísticas e é membro activo da Real Sociedade Matemática Española pero dende 2015, esta muller matemática tamén forma parte do Instituto da Lingua Galega e participa nos proxectos que se desenvolven dentro da Rede de Investigación de Tecnoloxías e Análise de Datos Lingüísticos (TecAnDaLi).

Agora traballa no Centro de Formación do Profesorado de Lugo, na extensiónde Burela motivo polo cal é a nosa Asesora TIC e axúdanos e oriéntanos cos Plans de Formación que facemos cada curso. Impartiu para nós dúas charlas, a primeira titulada “O debate do X” para alumnado de 3º ESO e a segunda “Dime como falas e direiche de onde eres”. 

En principio pode sorprender unha matemática falando de dialectoloxía, pero é que realmente esa fronteria que ás veces pensamos que existe entre as ciencias e as letras, non é tal. Están moito máis ligadas do que podemos imaxinar e Laura demostróunolo sobradamente. 

Rematou ambas sesións permitíndolle ó alumnado empregar o teléfono para facer un “Mentimeter”. Debían describir cunha palabra a XXVI Feira da Ciencia e da Cultura. Para boa parte do alumnado resultou interesante, divertida e sorprendente. Alegrámonos de que tódalas actividades foran proveitosas eagradecémoslle a Laura o tempo que nos dedicou e o agasallo de papiroflexia feito por ella. Xa o collemos como idea para o vindieiro curso.

 Visitas Virtuais aos Museos Científicos Coruñeses.

Na XXVI Feira da Ciencia e da Cultura, boa parte do alumnado do IES de Ribadeo Dionisio Gamallo tivo a oportunidade de visitar os museos científicos coruñeses.

O Departamento de Bioloxía, que foi o encargado da actividade, seleccionou para o alumnado de 1º ESO a visita á Sala Nautilus do Aquarium Finisterrae. Trátase da sala máis espectacular do acuario, unha gran piscina de 4,4 millóns de litros de auga onde nada os maiores peixes do Atlántico. Puideron ver meros, douradas, os grandes bancos de xardas e de xurelos e, por suposto, as quenllas, entre as que destaca Gastón, un Tiburón Toro macho de 2,5 metros de longo e 120 kg de peso.

O alumnado de 2º ESO visitou a exposición "Puro Swing" na Casa das Ciencias centrado na explicación dos experimentos pendulares de Galielo e Foucault que cambiaron a historia da ciencia, no segredo do botafumeiro mirar como a gravidade fai debuxos xeométricos e aprender a maxia con péndulos acoplados. 

Finalmente, na Domus, eliximos para 3º ESO a "Disección en directo do ollo" e para 1º de Bacharelato, a "Disección en directo dunha flor", ambas acompañadas de xogos interactivos coa aula.

Todas resultaron de interese e o alumnado mostrouse participativo. Nun curso condicionado pola pandemia e o protocolo anticovid, que fixo imposible a realización de prácticas de laboratorio, dende o IES de Ribadeo queremos agradecerlle aos Museos Científicos Coruñeses a súa colaboración.

 

 Visita vitual ós xacementos de Atapuerca na XXVI Feira da Ciencia e da Cultura ribadense

Ribadeo, 8 de xuño, 2021. Case para rematar a XXVI Feira da Ciencia e da Cultura ribadense, o alumnado de 4º ESO tivo a oportunidade de facer unha visita virtual ós Xacementos de Atapuerca en Burgos. Baixo o título “La trinchera del ferrocarril, en busca de nuestro origen” fomos recorrendo unha zona calcaria que inclúe xacementos tan importantes como A sima do elefante, A galería ou a gran Dolina. Explicáronnos que se trata da maior concentración de restos humanos da península e que alí se atoparon restos do antepasado máis antigo de Europa, o Homo antecessor, un homínido que chegou dende Africa e que é a última especie común entre os Homo neanderthalensis e os Homo sapiens. Non cabe dúbida de que foi unha actividade moi interesante e unha boa lección de evolución humana. Puidemos observar dende restos de mamíferos ata ferramentas de sílex pasando por restos humanos tan famosos coma o cránio número 5, coñecido popularmente como Miguelón que é o cranio de Homo heidelbergensis mellor conservado do mundo e recibe ese nome en honor a Miguel Indurain pois foi descuberto cando Miguel acababa de gañar o segundo Tour de Francia.

Tan só queda para os vindeiros días rematar algúns percorridos botánicos polo xardín que tiveron que ser aprazados pola chuvia e dende o IES de Ribadeo agradecen a colaboración do Museo de Atapuerca.

  

Fin de curso no Club de Ciencia do IES Ribadeo Dionisio Gamallo. Susi Besteiro

 

Fin de curso no Club de Ciencia do IES Ribadeo Dionisio Gamallo

    O último luns de maio, o alumnado do Club de Ciencia do IES de Ribadeo Dionisio Gamallo xunto co profesorado implicado: Andrés Rodríguez, Javier Rodríguez, Noelia González e Susi Besteiro, xuntámonos coma sempre no recreo de mediodía pero esta vez non era para facer experimentos senón para celebrar o final do Club de Ciencia por este curso.

    Tocaba ademáis, facer balance. Realmente, estamos satisfeitos da marcha do club xa que case 30 alumnos e alumnas participaron voluntariamente durante todo o curso. Aínda que as primeiras sesións foron conxuntas e dedicadas á tan de moda Intelixencia Artificial, logo houbo que facer separación por niveis. O alumnado que cursou 1º ESO, foi descubrindo cada luns experimentos sinxelos: dende xogar con palillos máxicos, xeo seco ou fluídos non newtonianos ata construír visores de hologramas, lámpadas de lava e facer figuras de tensegridade caseira con paus de xeado e gomas elásticas.

    O alumnado de 2º e 3º ESO, case todos participante no club dende o curso pasado, estiveron fundamentalmente dedicados a preparar a súa participación nas Olimpíadas da Escola de Enxeñería de Camiños da Coruña e da Universidade de Telecomunicacións de Vigo. Para estas últimas tiveron que elaborar un par de proxectos que trataran de “Resolver retos de la sociedad” e así xurdiron o Bastón con entonación, para persoas invidentes e o Despertador lumínico.

    Estes proxectos xunto con outros elaborados nas materias de Proxecto Competencial e de Tecnoloxía coma por exemplo O tren magnético, As gafas de realidade virtual, As mesas flotantes ou as Maquetas da Circulación sanguínea humana e das Nefronas, foron presentados no Día da Ciencia na Rúa 2024 onde recibimos o Premio Javier Novelle “pola magnífica selección de traballos presentados”. Agora tan só queda amosalos na propia casa e iso terá lugar na XXIX Feira da Ciencia que se celebrará os días 13 e 14 de xuño de 9:30 a 13:10.

    No IES Ribadeo seguimos apostando por achegar a ciencia ó alumnado e pensamos que todas estas actividades son unha boa forma de fomentar as vocacións STEM orientadas ao ámbito científico-tecnolóxico así como de estimular o espíritu científico entre as nosas alumnas e alumnos.

Susi Besteiro

Catedrática de Bioloxía do IES Ribadeo Dionisio Gamallo

O Ies de Ribadeo Dionisio Gamallo, no día da Ciencia na Rúa de A Coruña

Adxunto a nota de prensa con imaxes cedidas e algún comentario:
 

O IES de Ribadeo Dionisio Gamallo participou un ano máis no Día da Ciencia na Rúa celebrado o pasado sábado [4 de maio] na Coruña.

O IES Ribadeo Dionisio Gamallo, como xa é tradición, participou un ano máis no Día da Ciencia na Rúa celebrado o sábado 4 de maio na Coruña. Unha boa parte do alumnado do Club de Ciencia e de Proxecto Competencial viaxou ata a cidade herculina acompañado polos profesores Andrés Rodríguez, Beatriz González e Susi Besteiro.

Foi unha xornada na que as alumnas e alumnos ribadenses tiveron a oportunidade de amosar os traballos realizados ao longo do curso ó numeroso público asistente. Os máis pequenos, deleitaron coas mesas flotantes e o elevador hidráulico construídos con paus de xeado, unhas gafas de realidade virtual caseiras e tres experimentos de magnetismo que arrancaron numerosas sonrisas: as moedas bailarinas, os alfinetes levitantes e o tren magnético elaborado cunha pila, imáns e fío de cobre.

Pola súa banda, o alumnado de 2º ESO presentou un orixinal despertador lumínico e unha maqueta coa que explicaban os tipos de poleas: fixas, factoriais e exponenciais. Finalmente, alumnas de 3º ESO, amosaron un bastón para invidentes e tres maquetas relacionadas coa fisioloxía humana: o ril e a nefrona, os grupos sanguíneos e a circulación sanguínea.

Foi un día dedicado á divulgación científica pero tamén a aprender cos traballos elaborados polo resto de centros participantes e disfrutar no Planetario, na Casa das Ciencias ou explicando os experimentos a algúns “Grandes da Ciencia”, cabezudos con rasgos de Marie Curie, Jacques Cousteau, Charles Darwin e Isaac Newton entre outros.[Ver imaxe en baixo]

O alumnado recibiu numerosos parabéns e o IES de Ribadeo foi merecedor do Premio Javier Novelle 2024 pola “magnífica selección de traballos presentados” [ver imaxe en baixo]. O profesorado acompañante considera que é unha honra recibir un premio no que se rinde homenaxe a Javier Novelle, impulsor durante vintecatro anos do Día da Ciencia na Rúa [artigo na Galipedia] e fiel visitante da Feira da Ciencia ribadense que este ano chega á súa XXIX edición e celebrarase os días 13 e 14 de xuño con interesantes proxectos.

 

Clube de Ciencia no IES de Ribadeo Dionisio Gamallo

    Leva dende o comezo do curso 2022/2023 formando e divertindo a unha xeración de estudantes.

Emblema do club de ciencia do IES de Ribadeo Dionisio Gamallo

    No seu blog, hoxe pódense ver un vídeo dunha lámpada de lava, o último en ser cargado, outro vído de actividades no samaín, máis curiosas e divertidas que espeluznantes, e os primeiros pasos do club, que deixo a continuación:

Este curso comezou a súa andadura o Club de Ciencia do IES Ribadeo Dionisio Gamallo. Cada luns, no recreo de mediodía, 28 alumnos e alumnas reúnense para realizar experimentos científicos guiados por Leticia Fernández Joven e Andrés Rodríguez Ramos, profesores do Departamento de Física e Química; Javier Rodríguez González, profesor de Tecnoloxía e Susi Besteiro Cabanas, profesora de Bioloxía.
A iniciativa ten como finalidade estimular o espíritu científico entre o alumnado e impulsar as vocacións STEM, orientadas ao ámbito tecnolóxico. Tamén pretende ser unha forma de potenciar a xa tradicional Feira da Ciencia, que na súa XXVIII edición contará con varios dos experimentos realizados no Club.
Como actividade de benvida, fíxose a práctica “Arte culinario”. Tódolos participantes elaboraron o seu propio cadro e comprobaron como os deterxentes alteran a tensión superficial permitindo mesturar o leite e os colorantes alimentarios.
O Samaín tamén tivo un toque científico, xa que ademais de “Saquiños fantasmas” e “Slime monstruoso”, co experimento “Cabazas tenebrosas”, o alumnado tivo a oportunidade de manipular xeo seco, comprobar a súa reacción coa auga así como facer pompas xigantes e curiosos vermes escumosos que non paraban de medrar.
Ó longo do mes de novembro, o mes da ciencia, tocou facer un experimento moi sinxelo pero que sempre sorprende ao alumnado: “Fluidos non newtonianos”. Para iso, mesturaron maicena e auga  comprobando como a viscosidade pode variar coa tensión aplicada. Tamén experimentaron outra propiedade dos fluidos, como é a densidade, realizando vistosas “Lámpadas de lava” con aceite, auga, colorante e pastillas efervescentes. Finalmente, rematamos o mes fabricando “Visores de hologramas” con metacrilato e aínda que cortar as pezas non resultou doado, o alumnado quedaba abraiado cando ó rematar a estructura podía observar imaxes tridimensionais impresionantes coa axuda do móbil.
En definitiva, un Mes da Ciencia en Galego, celebrado por todo o alto: coa inauguración e posta en marcha do Club de Ciencia do IES Ribadeo. Seguiremos divulgando o noso saber científico...

    Non dá envidia non poder estar no clube?

Bioblitz no IES de Ribadeo Dionisio Gamallo

Bioblitz no IES de Ribadeo Dionisio Gamallo 

Saitis barbipes. Lic. CC0 por Kaldari en https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Saitis_barbipes_Barcelona_05.jpg

    Deixo a continuación a nota de prensa sobre o I Biblioblitz que se fai en Ribadeo, unha aposta polo coñecemento da biodiversidade no noso entorno. As fotos a continuación tamén son da mesma fonte:

    Ribadeo, 23 de maio, 2024. Recentemente, Belén Pérez Teijo, socia colaboradora da Plataforma “Fotografía y Biodiversidad” impartiu no instituto ribadense unha charla sobre “Ciencia Ciudadana”. Como resultado, un grupo de alumnos a alumnas de 1º Bacharelato, acompañados polas profesoras Beatriz González e Susi Besteiro, decidiron participar na “Gran Semana da Ciencia Cidadá pola Biodiversidade” que se está celebrando estes días. Para iso, baixo a tutela de Belén, elaboraron o I Bioblitz do IES de Ribadeo que leva por título “Explorando o noso xardín”.

    Un Bioblitz é un período intenso de exploración biolóxica para tratar de rexistrar tódalas especies vivas dentro dunha área determinada. Participar é moi fácil e non require ser expertos biólogos. Aproveitando as novas tecnoloxías, o rexistro faise dende a aplicación de teléfono ObsIdentify que permite identificar especies coas fotografías xeoreferenciadas e subir os datos á rede Observation.org. Despois os validadores revisan as aportacións e nos seguintes días extraense conclusións estatísticas.

Belén Pérez Teijo

    A actividade resultou de gran interese xa que permite aprender de forma divertida e concienciar ao alumnado da importancia da biodiversidade. Os datos finais expoñeranse na XXIX Feira da Ciencia que se celebrará os días 13 e 14 de xuño. Rexistráronse numerosas especies de seres vivos pero ademáis unha delas ten un interese especial. Trátase da araña Saitis barbipes, considerada polos expertos “rareza extrema” e que lle supón unha Mención de Honra á alumna que a atopou, Nerea Fernández Prado.

    O IES de Ribadeo felicita aos participantes pola súa implicación e agradécelle a Belén Pérez a súa axuda. Non cabe dúbida de que sempre resulta proveitoso adicar algunha clase de ciencias ó traballo de campo porque coñecer o patrimonio natural é condición indispensable para loitar pola súa conservación.

 

Saitis barbipes

 

Da XXVII Feira da Ciencia e Tecnoloxía

    A primeira feira de ciencia e tecnoloxía postpandémica de Ribadeo, 27ª edición, 2022, só pode cualificarse como un éxito atribuíble ós alumnos liderados por Mª Jesús Besteiro. Chega con falar cos alumnos participantes para pulsalo, pois non só son os artífices senón tamén os beneficiarios directos. Por suposto, a xente visitante coa que puiden falar tamén ten unha opinión semellante. Mágoa que xa rematara e, se non pasaches polo IES Dionisio Gamallo de Ribadeo, xa non tes oportunidade, pois xa pechou. De calquera xeito, aquí deixo un pequeno apunte que pode servir de sucedáneo. Da nota de prensa enviada ós medios a algún vídeo de explicacións, pasando por fotos e mesmo unha exposición externa que complementaba o feito polos alumnos.

    Aquí queda:

Das Catedrais á Lúa na XXVII Feira da Ciencia do IES Ribadeo Dionisio Gamallo

Ribadeo, 9 de xuño, 2022. No IES Ribadeo Dionisio Gamallo non quixeron rematar este curso de volta á normalidade sen celebrar a Feira da Ciencia e Tecnoloxía, unha actividade emblemática que xa vai pola XXVII edición e que baixo o lema “Das Catedrais á Lúa” inclúe traballos moi diversos, algún dos cales xa foron presentados en Coruña, no Día da Ciencia na Rúa.

O alumnado de 1º ESO explica a relación entre a alimentación e dentición nos vertebrados. Para iso amosan cranios de vaca, corzo, cabalo can, tigre, porco, xabaril e coello indicando as principais características dentarias dos herbívoros ruminantes e non ruminantes, dos carnívoros, omnívoros e roedores. Tamén animan a loitar contra a avespa asiática facendo trampas e atraínte caseiro para atrapar ás raíñas da velutina, unha especie invasora que pon en perigo ás nosas abellas.

Por outro lado, o alumnado de 4º ESO, presenta dende traballos elaborados en tecnoloxía coma hoteis para insectos polinizadores ou paradoxos mecánicos ata traballos de xeoloxía, concretamente da Praia das Catedrais. Reproduciron en pasta de modelar faias, grutas, túneis rochoso, ollos, arcos e farallóns e con eles amosan as distintas fases de evolución do cantil e o retroceso da liña de costa. A visita complétase coa exposición titulada “Mulleres que nos levaron á lúa” cedida pola unidade de Igualdade da Universidade de Vigo coa que se trata de visibilizar o traballo das mulleres que hai cincuenta anos foron claves para o éxito da misión do Apolo XI e a chegada da primeira persoa á lúa. Coa axuda da Comisión de Igualdade, as alumnas de 1º ESO fan un repaso pola biografía de mulleres como Annie Eeasley, Jeanne Lee Crews, Mary Sherman, Rita Rapp ou Christine Darden. Trátase de mulleres enxeñeiras, matemáticas, físicas e informáticas que tiveron como misión vixiar e preparar os cálculos de traxectoria do Apolo XI, fixeron de computadoras humanas, deseñaron a alimentación axeitada para os astronautas, descubriron novos combustibles ultralixeiros así coma outras moitas contribucións sen as cales non sería posible o lanzamento exitoso da nave e sen embargo non aparecen nos libros. Deste xeito, promóvese a visibilización das mulleres nas disciplinas científicas e tecnolóxicas, foméntase a atracción das nenas ribadenses cara á ciencia e as enxeñarías e divúlgase o saber porque “os bos costumes non poden perderse”.

-

Vídeos e outro material:

Sobre o centro de gravidade:

Hoteis de insectos:

Rochas sedimentarias:

A formación das Catedrais:

Dentición dos ruminantes:

Dentición herbívoros non ruminantes:

Dentición dos omnívoros:

Dentición dos carnívoros:

Dentición dos roedores:

Trampas de velutina:

Sobre o electroimán

E complementos: exposicións. A primeira que deixo en baixo, a única externa, compleméntase coa entrada na Galipedia 'Mulleres na NASA', aínda que as mulleres das que trata non só traballaron coa NASA.

 

 E outros murais e exposicións, novas ou xa integradas no IES (non poño o museo de ciencia, que queda para outra):

Complemento: ciencia, muller, esforzo.

Unha mirada matemática, exposición doutros anos no IES

Comparando a temperie de Ribadeo e de Castropol

    As estacións meteorolóxicas de Ribadeo e de Castropol non están tan lonxe: entre a E.M. de Pedro Murias en Vilaframil e a situada preto do cemiterio de Castropol hai, en liña recta, 4,5 km. E a distancia dende a estación castropolense ó núcleo urbano de Ribadeo é menor: dende a estación ó pazo de Ibáñez hai, no caso da de Pedro Murias, 3,5 km, mentres que no caso da de Casstropol hai só 1,5 km, ría de Ribadeo por medio. É evidente que, de cara á información xenérica do termo municipal de Ribadeo, Pedro Murias está moito máis centrado que a E.M. de Castropol, pero non é así para a vila. Como os datos que levo recabando dende hai tempo están tomados da E.M. de Pedro Murias, e a vila está case na liña que une as dúas estacións, hai tempo que me veño preguntando se hai moita diferenza entre ambas e como inflúe iso sobre o axustar os datos dunha ou outra para a vila de Ribadeo. A dicir que ata os anos noventa, a estación que tiña de referenza estaba situada nas Figueiras, sendo a castropolense máis moderna, que eu saiba (houbo hai anos unha toma de medidas meteorolóxicas en Castropol, que entendo independente da actual), e vindo substituír a aquela. A comparación ven a cubrir un oco informativo doble. Por unha beira, de ser os datos de ambas estacións moi semellantes, indicaría que en ambos casos tamén serían semellantes ós que se poidan recoller na vila, e por outra banda, dita semellanza tamén implicaría que non importa tanto coller os datos dunha ou outra das estacións para a capital do noso concello.

    Collo unha serie de gráficas, só de chuvia e temperatura referidas a o ano pasado polo momento, para visualizar as comparacións de magnitudes. A ter en conta que, por comodidade, substitúo o nome das estacións meteorolóxicas polo do concello no que se atopan.

    Gráfica 1.-Representación por puntos de coordenadas da chuvia caída en Ribadeo e Castropol.

    Obsérvase que a recta de axuste ten un coeficiente de regresión R² próximo a 1, indicando así que ambas magnitudes, a caída de chuvia en Ribadeo e a caída de chuvia en Castropol, día a día, están moi relacionadas. Por outra banda, o coeficiente da recta de axuste é lixeiramente superior a 1, indicando que recolle algo máis chuvia a estación de Castropol que a de Pedro Murias.

    Gráfica 2.-Representación da diferencia de acumulación de chuvia en Ribadeo e Castropol (chuvia en Ribadeo menos chuvia en Castropol, L/m²).

    Na gráfica 1 poden verse algúns puntos cunha desviación grande da liña de axuste. Corresponden a días nos que choveu moito máis nun lugar que noutro, e vense reflectidos nesta nova gráfica por picos cara arriba (cando choveu máis en Ribadeo) e cara abaixo (cando choveu máis en Castropol). Vemos, ó longo do ano (o 1 da escala horizontal corresponde ó 1 de xaneiro de 2021) que só en setembro-outubro choveu algo máis en Ribadeo (e finais de xaneiro/comezo de febreiro), mentres en novembro-decembro distinguiuse claramente Castropol, marcando con elo a tendencia anual.

    Gráfica 3.-Representación da diferencia diaria de chuvia caída en Ribadeo e Castropol (chuvia en Ribadeo menos chuvia en Castropol, L/m²).

    Na gráfica, os picos nun ou outro sentido corresponden ós vistos na gráfica 2, e poñendo un pouco de atención, corrobórase que na práctica totalidade de casos, vai primeiro o pico correspondente a Ribadeo e logo o de Castropol, indicando claramente un desfase temporal entre a chuvia de ambas estacións, aínda a pesar da pequena distancia que as separa. Iso corresponde con que, na gráfica 2, os picos sexan en xeral, para arriba (primeiro prodúcese a chuvia en Ribadeo e logo compénsase coa caída en Castropol)

    O conxunto das tres gráficas anteriores indica que, cunha certa marxe de erro, centrada nun pequeno desfase temporal e unha tamén pequena variación na cantidade de chuvia, o indicado por ambas estacións é semellante, servindo ambas como indicadores para a chuvia na vila de Ribadeo, se ben, naturalmente, sempre sería mellor a recollida de datos nunha estación situada na vila mesma, como a que ten funcionado nun curto período no IES Porta da Auga e logo, nun período máis curto aínda, no IES de Ribadeo Dionisio Gamallo, en ambos casos a comezos deste século.

    Gráfica 4.-Representación das diferenzas diarias de temperaturas máximas (TM, representadas en azul) e mínimas (Tm, representadas en vermello) entre Ribadeo e Castropol (T_R-T_C).

    En canto ás temperaturas, na gráfia en baixo, obsérvase que as liñas vermellas, indicando diferenzas de temperaturas mínimas, están en franca maioría por riba do 0 (mínimas máis altas en Ribadeo que en Castropol), mentras as liñas azuis, indicando as diferenzas entre as temperaturas máximas, están asemade en franca maioría por baixo do 0 (máximas máis altas en Castropol que en Ribadeo).

    Gráfica 5.-Representación do número de días que se presenta unha determinada diferenza de temperaturas entre Ribadeo e Castropol (R-C, TM, Tm e T media).

    Nota: na gráfica, en baixo, os puntos sobre +3 e -3 indican o número de días cunha diferenza de 3 ºC ou máis, a favor dunha ou outra estación.

    Esta gráfica é en realidade as representacións correspondentes a tres magnitudes diferentes:

    5.1.Temperatura mínima (vermello). É a representación máis clara das tres, indicando unha concentración de diferenzas de T mínima arredor dos 0,6 ºC máis alta en Ribadeo. Case non hai días nos que a Tmin teña sido 1 ºC ou máis maior en Castropol ou 2 ºC ou máis maior en Ribadeo.

    5.2.Temperatura máxima (azul). O groso dos días houbo unha diferenza de temperaturas máximas entre 2,5 ºC máis alta en Castrropol e 0,5 ºC máis alta en Ribadeo, é dicir, un  intervalo de temperaturas semellante ó falado en 5.1, pero non hai un 'pico' tan claro como no caso anterior, indicando así a maior variabilidade nas diferenzas entre temperaturas máximas (a gran maioría, diurnas) que nas mínimas (a gran maioría, nocturnas)

    5.3. Temperatura media (amarelo). As diferenzas de temperaturas medias teñen unha banda máis ampla que as máximas, e moito máis que as mínimas, habendo unha diferenza de igual ou máis de 3 ºC a favor dun ou outro lugar ata 40 días no ano, máis do 10 % dos días. Esa amplitude fai necesario profundizar un pouco máis para entendela, como se fai na gráfica 6.

    Gráfica 6.-Representación do número de días que se presenta unha determinada diferenza de temperaturas entre Ribadeo e Castropol (R-C, TM, Tm e T media, indicando a media en cada caso)

    A gráfica é a mesma que no caso anterior, ó que se lle engadiu as liñas correspondentes ás diferenzas medias observadas. No caso de Tmin, a media corresponde á mesma diferenza que aparece como máximo da gráfica, 0,6 ºC máis altas en Ribadeo. No caso das máximas, corresponde ó medio da horquilla obvservada, 0,8 ºC máis alta en Castropol. É dicir, as máximas son máis altas en Castropol e as mínimas máis baixas, habendo polo tanto unha maior diferenza de temperaturas intra día nesa vila.

    Mais, se miramos a temperatura media, observamos que a media das diferenzas é 0. É dicir, a temperatura media anual de Ribadeo e castropol result ser a mesma, incidindo no dito para o caso da chuvia: o uso de datos dunha ou outra estación, a nivel do conxunto anual é irrelevante.

Hai sesenta anos e hoxe: o clima en Ribadeo (1951/59 – 2009/17)

O mércores que ven comezará a feira científica Galiciencia. este ano o IES de Ribadeo Dionisio Gamallo presentará o traballo de comparación de 9 anos de temperie dos 50 do pasado século en relación ós 9 últimos anos. A continuación queda un resume:

Evolución dos principais parámetros climáticos en Ribadeo a partir de datos recollidos en La Comarca del Eo (1951/59) e Meteogalicia, subministrados pola estación meteorolóxica da Granxa-Escola Pedro Murias (43º32’32”N, 7º4’58”O, a 3,5 km do punto de referencia do centro de Ribadeo)

Comparación de datos de 9 anos nos 50 do século XX e os nove últimos anos, día a día, en caso de telos de ambas series (arredor de 1500 días, variando segundo a magnitude medida)

Temperaturas máximas: aumento de máis de grao e medio.

Temperaturas mínimas: diminución de case medio grao.

Aumento da temperatura media superior a 1ºC (sen especificar T media nas medidas dos anos 50)

Precipitacións: cambios non significativos en cantidade (variacións anuais maiores que diferenzas acumuladas). Máis agrupadas.

Vento: aumento de velocidade media. Máis días de calma e máis días ventosos.

Falta:
 *completar series de datos
 *mellorar a análise
 *comparar con estacións próximas
 *estudar a influencia da automatización
 *incorporar outros estudos
 *mellorar as predicións

Cos datos de 45% de días dispoñibles en dúas series de 9 anos separados seis décadas, vese que o cambio climático estase a notar dende entón en Ribadeo. Aumentan as temperaturas máximas e os ventos. Temperaturas mínimas e chuvia teñen variacións menores.

Diego Alonso Lustres e Alberto Dopico Fernández. Titor: Antonio Gregorio Montes. IES de Ribadeo Dionisio Gamallo.

O IES de Ribadeo e a Ciencia na Rúa. Susi Besteiro

    Un ano máis, e xa van 27, o IES Ribadeo Dionisio Gamallo participou no Día da Ciencia na Rúa celebrado o pasado sábado 6 de maio na Coruña. Aló fomos pasar o día un total de 31 alumnas e alumnos de 1º, 2º e 4º ESO acompañados por Andrés Rodríguez, Beatriz González e Susi Besteiro para presentar traballos realizados no Club de Ciencia e na materia de Proxecto Competencial.  
    Nesta edición o noso alumnado explicou moitos e variados proxectos que chamaron a atención do numeroso público. Os máis pequenos levaban réplicas caseiras dunha fonte infinita,  “A fonte de Herón”, e da “Copa de Arquímedes” coa que o científico trataba de  ensinarlles aos alumnos a importancia da mesura. Tamén amosaban  o proceso de extración do fío de seda no traballo “Da eiruga ao fío”, o comportamento dun “Globo non newtoniano” e unha mostra dos rodolitos procedentes da “Praia das Palomitas” de Fuerteventura, que aínda que parezan comestibles son estruturas calcáreas formadas por algas.
    Os medianos cautivaron aos visitantes co “Proxector Holográfico”, unha estrutura feita con metacrilato que permite transformar vídeos dun smartphone ou tablet en hologramas 3D e co “Hotel de insectos” con aposentos de madeiras, pedriñas e pallas. Asimismo, ensináronlles a moitos nenos e nenas a construir “A Ponte da Vinci”, unha ponte autoportante que se suxeita co seu propio peso.
    Por último, os grandes foron os encargados de explicar a importancia do centro de gravidade co “Paradoxo mecánico”, un artiluxio que parece desafiar as leis da gravidade xa que sobre el, aínda que pareza mentira,  un simple bicono fabricado con dous funís de plástico  “sobe baixando” ou “cae cara arriba”. Tamén explicaban a importancia do pH e para medir o grao de acidez e levaban feita unha “Escala caseira de pH” co líquido resultante de cocer col lombarda e amosaron a  viraxe de cor que experimentaba o papel indicador tamén elaborado por eles, ao engadirlle produtos de uso común, como vinagre, bicarbonato, leite, deterxente ou lixivia. Finalmente co traballo titulado “A cor das hortensias” relacionaban a cor das flores destas plantas co pH do solo, canto máis ácido, máis azuis e canto máis básico, máis rosas.
    Queremos felicitar ao noso alumnado por dedicar este día á ciencia: divulgando os traballos propios e aprendendo dos que levaban os outros participantes.  Agora só queda expoñelos na propia casa ao remate do curso, na que vai ser o XXVIII Feira da Ciencia e Tecnoloxía do IES Ribadeo Dionisio Gamallo e que se celebrará os vindeiros 16 e 17 de xuño. Estades invitados!

Susi Besteiro

 (Primeiro publicado, sen ligazóns, en https://www.edu.xunta.gal/centros/iesribadeo/?q=node/1143)

Premios I Bioblitz IES Ribadeo Dionisio Gamallo

 

Belén Pérez co alumnado premiado

 

 Premios I Bioblitz IES Ribadeo Dionisio Gamallo

    Para completar a actividade do I Bioblitz IES Ribadeo durante a cal se fixo un rexistro intensivo de especies no xardín do instituto e alrededores, tivemos unha sesión post-saída e Belén Pérez Teijo, socia colaboradora da Plataforma “Fotografía y Biodiversidad” amosounos a forma de obter moitos datos estadísticos a partir das observacións que subimos á plataforma Observation.org. durante a actividade.

    Agora, o alumnado dedicará algunha sesión a preparar a exposición dos datos máis relevantes e serán amosados na XXIX Feira da Ciencia que se celebrará os días 13 e 14 de xuño. Tamén prepararán a cartelería necesaria para dar a coñecer a rareza extrema atopada durante o I Bioblitz. Trátase da araña saltarina, Saitis barbipes, propia de ambiente mediterráneo que en Ribadeo nunca fora citada e no norte de España en contadas ocasións.

    Tamén aproveitamos ó final da sesión para facer entrega de regalos. No nome do IES de Ribadeo, as profesoras Beatriz González e Susi Besteiro, entregámoslle uns agasallos a Nerea Fernández Prado por atopar unha “rareza extrema” nesta terra e a Belén Pérez Teijo para agradecerlle a súa dedicación e axuda. Pero Belén tamén traía regalos xa que no seu nome e no de Observation entregoulle a Nerea unha lente macro para móbil e outras catro máis sinxelas para o alumando que realizou maior número de observacións que foron Eva González, Sara García, Alvaro Gavieiro e Claudia Loureiro.

    O IES Ribadeo felicita aos participantes pola súa implicación e agradécelle a Belén Pérez e á plataforma de ciencia ciudadana que representa, “Fotografía y biodiversidad”, os seus premios para o noso alumnado e a súa colaboración para axudarnos a aprender de forma divertida e concienciar ao alumnado da importancia da biodiversidade.

Susi Besteiro

 

Belén Pérez e Nerea Fernández

O IES de Ribadeo celebra o seu III Bioblitz para a Gran Semana da Ciencia Cidadá pola Biodiversidade

 

Para celebrar a Gran Semana da Ciencia Ciudadana pola Biodiversidade, o IES de Ribadeo Dionisio Gamallo contou coa colaboración de Belén Pérez Teijo, membro da Xunta da Asociación Fotografía y Biodiversidad e representante do OCB de Ribadeo, e de Nelly Bouso Gasalla, que xunto con Belén forma parte de SOCEME, a Sociedade para a Conservación e Estudo das Mariposas en España. 

Xunto co alumnado de 1º de Bacharelato e coas profesoras Beatriz González e Susi Besteiro, levaron a cabo o III Bioblitz “Explorando o noso xardín”, no que durante un par de horas se rexistraron de maneira intensiva todas as especies presentes no entorno do centro. A actividade desenvolveuse empregando a aplicación móbil ObsIdentify, que permite identificar especies a partir de fotografías xeorreferenciadas e subir automaticamente os datos á plataforma de ciencia cidadá Observation.org.

Nunha sesión posterior ao Bioblitz, Belén Pérez e Nelly Bouso analizaron os rexistros obtidos. Unha vez que os validadores da plataforma revisen as observacións, o alumnado preparará un traballo para presentar os resultados na Feira da Ciencia, que terá lugar os días 10 e 11 de xuño. A experiencia resultou especialmente enriquecedora, pois combina aprendizaxe activa, diversión e sensibilización ambiental. Ademais, contribúe á recollida de datos en lugares e momentos que doutro xeito serían inaccesibles, o que lle dá un gran valor científico. Esta é precisamente a finalidade de Observation.org, plataforma de ciencia cidadá da que Fotografía y Biodiversidad é socia desde hai tres anos e á que xa achegou máis dun millón de rexistros grazas á participación de persoas non especializadas desde 2010, converténdose así en entidade pioneira en España neste ámbito.

Pola súa parte, SOCEME, fundada en 2014, céntrase no estudo e seguimento das bolboretas en España. Tanto Belén Pérez como Nelly Bouso teñen asignados varios transectos dos que envían datos mensualmente desde hai anos, contribuíndo ao coñecemento e conservación destes insectos.

O IES de Ribadeo agradece a Belén Pérez e a Nelly Bouso a súa colaboración e felicita ao alumnado pola súa implicación. Tal e como se destacou na charla final, “só protexemos aquilo que amamos e só amamos aquilo que coñecemos”. Por iso, dedicar parte das clases de ciencias ao traballo de campo segue sendo unha aposta segura para formar cidadanía crítica e comprometida coa natureza.

 

Elixir colexio libremente favorece a eficiencia educativa e económica

(Reproducción dunha entrada de Ribadeando)
O título corresponde a un artigo, lido por min o mesmo día que coñecín asemade os entresixos da nova estrutura dos centros de ensino medio en Ribadeo, algo que parecería ir en contra da liña marcada no título. En resume:
Desaparecen os IES Porta da Auga e Dionisio Gamallo.
Créase un novo IES, único en Ribadeo, técnicamente, 'integración' dos dous anteriores.
Ocupará os espazo do actual Gamallo, xunto cun novo edificio a construír o próximo ano nos terreos dos actuais talleres. A redacción do proxecto xa está en marcha, e, se se seguen os prazos (redactado para o verán, comezo das obras no outono), estaría disposto para que o curso 2009/2010 comezara a funcionar o novo centro.
O novo centro asumirá o profesorado actual de ambos centros (personal con destino definitivo), dando oportunidade para que se poda desprazar xente interesada en facelo (pechada a entrada, aberta a saída). O catálogo de prazas do novo conxunto será presentado próximamente. O personal non docente do IES Porta da Auga pasará o CIFP. O proceso será guiado polo Decreto 140/2006, DOG de 1/9/2006, esperando que a plantilla se estabilice sen desprazamentos forzosos, e aproveitando as xubilacións, aló polo 2015.
Terá unha soa direción, cesando as dúas anteriores. (Nos centros novos, a direción é nomeada 'de arriba' de xeito provisional para poñer en marcha o centro)
Aglutinará o material didáctico dos centros previos.
Suporá unha optimización de recursos, xa de entrada un aforro en cartos e unha solución á falta de espazo no CIFP Porta da Auga, atenazado entre un edificio a medio construír sen licenza e outro a medio construír por empresa en suspensión de pagos.
O CIFP faráse cargo dos ciclos formativos do IES Porta da Auga (Administrativo) e IES Gamallo Fierros (Infantil), podendo crearse algún máis. O CIFP seguirá a ser o único 'centro integrado' da provincia.
Mentras, o novo IES de Ribadeo aglutinará toda a ESO do ensino público en Ribadeo e os bacharelatos (seguirá a contradición de apostar pola 'optimización' e manter un centro concertado). Terá 3 liñas de ESO (3 grupos por curso).
Espérase que, ó ser un centro dun certo tamaño, teña todas as optativas posibles despois da reforma, así como que poda acceder a programas que necesitan un mínimo de estudantes para poñerse en marcha, como as aulas europeas.
Lóxicamente, haberá necesidade dunha adaptación mutua entre plantillas, por exemplo, pero en xeral xa hai un certo coñecemento previo entre departamentos análogos dos dous IES. Non hai un protocolo de actuación (a Xunta non o ten) para estes casos.
Parece unha cousa lóxica, que xa comentei que fora suxerida polo Instituto Porta da Auga aló polo ano 1993 (e rexeitada polo por aquel entón Instituto Rodríguez de Valcarcel), se ben dende aquel momento opino que se tomaron diversas solucións erráticas e desencamiñadas, con perda de tempo, cartos, recursos e paciencia, a parte de rendemento educativo. Pola contra, parecería lóxico que, aínda que se dera un cambio político, se manteña a decisión actual por diversas razóns.
De calquera xeito, non houbo consulta ós implicados nin comunicación informativa ata ter tomada a decisión ó detalle por aprte da administración.

Enxeñeiras e enxeñeiros no Club de Ciencia IES Ribadeo

    O Club de Ciencia do IES Ribadeo seguiu traballando con afán durante o segundo trimestre. Houbo moita asistencia, algunha nova incorporación e saíron adiante moitas e variadas actividades.
    Comezamos o ano facéndolle funcionar a unha calculadora cunhas pilas elaboradas con un limón e moedas de cobre, feito que deixaba a boa parte do alumnado algo incrédulo. Tamén fixemos a extracción do ADN de fresa e das propias células bucais, algunhas erupcións volcánicas xogando coa química e ata unha escala caseira medidora do ph con extracto de col lombarda.
    De todas formas, o maior número de sesións tiveron como finalidade preparar aos nosos alumnos e alumnas para participar na olimpíada da Escola de Enxeñería de Camiños, Canais e Portos da Coruña. Para iso, tiveron que aprender a facer seis tipos de probas. A primeira, de enxeñería de construción, consistía en facer un Arco de dovelas con 15 pezas en forma de cuña dispostas radialmente que se manteñen sen ningún cementante. A de enxeñería de estruturas tiña por obxecto facer unha ponte autosustentable con taboleiros. Foi ideada por Leonardo Da Vinci e tal e como indica o seu nome mantense polo propio peso dos seus elementos, sen cravos nin parafusos. Para superar a proba de enxeñería hidráulica, experimentaron en que orde debían poñer a arxila e as pedriñas para facer unha presa e minimizar o paso da auga a través dela. A parte de enxeñería gráfica consistía en facer quebracabezas de gran tamaño con imaxes de obras, para superar a proba de loxística eficiente debían transportar o máximo número de contedores a catro lugares distintos no menor tempo posible e finalmente, na última proba titulada “Xogando a ser enxeñeiro”, o alumnado tiña que superar o máximo número de desafíos cun videoxogo de construción de pontes.
    Aínda que participaron 15 alumnas e alumnos, todo o alumnado do club aprendeu a facer tódalas probas, algunhas a pequena escala, coma o arco de dovelas, a ponte autosustentable ou a presa e sempre tratando de mellorar os tempos.
    A olimpíada realizouse pola mañá e estiveron acompañados por Andrés Rodríguez e Leticia Fernández, profesores de Física e Química e por Javier Rodríguez, profesor de Tecnoloxía. Mentres eles practicaban a enxeñería, o alumnado de 1º Bach de ciencias visitou o museo Muncyt con Ramón Díaz, xefe do departamento de física e química.
    Despois de xantar todos xuntos, aproveitaron para visitar a fábrica de cervexa Estrella de Galicia. Viron a infraestrutura que lles permite envasar 55 000 botellas por hora, tiveron a oportunidade de degustar mosto, de probar cebada, lúpulo e malta e tamén  visitaron o museo no que está exposto o Ferrari  de Fórmula 1 que usou Carlos Sainz no 2019.
    O día non puido estar máis aproveitado. Ademais o noso alumnado de 1º e 2º ESO, deixou a Ribadeo en moi boa posición e sobre todo desfrutou participando e aprendendo polo que lles damos a NORABOA!

    (Esta entrada foi publicada en primeiro lugar, sen ligazóns, polo blog do IES de Ribadeo Dionisio Gamallo: https://www.edu.xunta.gal/centros/iesribadeo/?q=node/1141)